Terugblik 2011

Inspirerende gesprekken tijdens 10de editie van de Dag van de Dialoog Rebekka van Voornveld

Verleden week vond in meer dan zeventig gemeenten in Nederland de Dag van de Dialoog plaats. Ymere, landelijk partner van Nederland in Dialoog in de gemeenten Amsterdam en Almere, had in totaal tien tafels georganiseerd.

Opening Amsterdam
Onder het genot van een lekker ontbijtje werd donderdagochtend 10 november jl. in het Talentenhuis in Amsterdam West, onder leiding van directeur van Nederland in Dialoog Olga Plokhooij, door burgemeester Eberhard van der Laan, Pieter de Jong van Ymere en Sonja Boelhouwer van Albert Heijn, het startsein gegeven. In gesprek met Olga Plokhooij gaf Pieter de Jong aan waarom Ymere de Dag van de Dialoog zo belangrijk vindt: “Wij willen als woningcorporatie in gesprek met de bewoners. We willen dat bewoners in een wijk prettig samenleven, en daarbij is dialoog noodzakelijk.” Ook burgemeester van der Laan benadrukte het belang van dit soort initiatieven: “Fantastische dag, de dialoog ís het werk van een burgemeester en vaak het startpunt. Een dialoog voeren is zeker niet makkelijk. Ik ben daarom blij dat deze dag wordt georganiseerd, om elkaar te leren kennen en om met elkaar in gesprek te gaan.”

Mooie ontmoetingen
Verspreid over Amsterdam had Ymere acht tafels georganiseerd, in Almere konden mensen aan twee Ymere-tafels aanschuiven. Arno Horsmeier, gebiedsconsulent Amsterdam Centrum, was gespreksleider van een tafel in een expositieruimte aan de Olympiakade in Amsterdam: ik vond het een inspirerende middag. De rode draad door het gesprek was dat er meer verschillen in de maatschappij zijn dan “jong & oud” (het thema van Amsterdam) en dat deze elkaar op alle manieren overlappen. De individualiteit in de gemeenschap, de cultuurverschillen, de westerse mentaliteit wat betreft omgang met ouderen, verschillen tussen mannen en vrouwen en zelfs kapitalisme tegenover communisme passeerden de revue in onze dialoog. Het was leuk om elkaar op een deze manier te ontmoeten en te spreken en daar wat meer tijd voor te nemen.”

Dialoog leidt tot actie
Lucy Drost, projectleider Wijkaanpak, was gespreksleider van een tafel in het Talentenhuis: “ik had een gemengd gezelschap aan mijn dialoogtafel, met professionals en bewoners uit de buurt, jong en oud. Het was mooi om te zien dat de deelnemers aan de dialoogtafel heel open stonden voor elkaars ervaringen. Een belangrijke conclusie van onze dialoog is dat jong & oud veel van elkaar kunnen leren en dat dit gestimuleerd kan worden door elkaar vaker te ontmoeten. De oudste deelnemer is van plan dit te doen door regelmatig jongeren te betrekken bij activiteiten in het verzorgingtehuis. De jongste deelnemer wil dit doen door jong en oud te verbinden met sportactiviteiten in de buurt.”


De Dag van de Dialoog is goed bezocht en succesvol verlopen. Dit toont des te meer aan dat het belangrijk is om de dialoog aan te gaan en deze levend te houden.

Op het stadhuis organiseerde het zevenmanschap een dialoogtafel. Rabbijn Lody van de Kamp, nachtburgemeester Isis van der Wel en Glenn Helberg zetten zich als leden van een zevenmanschap in voor meer hoffelijkheid, tolerantie en verbinding in Amsterdam. Aan de dialoog tafel praatten zij met verschillende Amsterdammers en wethouder Andrée van Es over het thema Jong en Oud. Zie hier voor een uitgebreider verslag op de site van Gemeente Amsterdam.

Margot de Langen (Combiwel) en Joke Jongejan (Protestantse Diaconie) organiseerden een dialoog tussen 7 senioren, 8 kinderen en de wijkagent over jong en oud in Olympus.

Buurtregisseur Martin in gesprek met Basema

Jong en oud in gesprek op tiende Dialoogdag - Sara Noot

Op meer dan honderd locaties in de stad schoven mensen van divers pluimage afgelopen donderdag aan tafel voor de tiende Dag van de Dialoog. Ook collega's benutten deze extra gelegenheid om in contact te komen met de burgers in de regio. 'Het heeft veel meer opgeleverd dan ik had verwacht.'

Het thema van de Dag van de Dialoog was dit jaar jong en oud. Voor collega's Mathilde Paarlberg en Sabah Amroussi aanleiding jongeren uit de stad aan tafel te zetten met politiemensen en te praten over discriminatie. Geen vreemd onderwerp voor deze collega's: zij werken beiden bij het regioproject discriminatie. Voormalig Amsterdammer van het jaar Said Bensellam regelde tien jongeren, allemaal actief bij de door hem opgezette stichting Connect in Amsterdam-West. Paarlberg en Amroussi namen nog twee politiecollega's mee.

'De verhalen over goede cv's en toch geen baan vinden of geweigerd worden bij het uitgaan, waren echt schrijnend', zegt Paarlberg. 'Het zijn geen nieuwe geluiden, maar voor ons altijd belangrijk om te horen.' De jongeren blijken slecht op de hoogte van de mogelijkheden om discriminatie temelden of aangifte te doen. Voor Paarlberg en Amroussi reden om meteen een vervolggesprek te plannen. Acht december komen ze weer bij elkaar en schuift het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam aan om de jongeren voorte lichten. Paarlberg: 'Het voelt goed dat we ook iets concreets kunnendoen. De dialoog heeft nu al meer opgeleverd dan ik had verwacht.'

Ook op het August Allebeplein werd de verbinding gezocht. Het wijkteamgreep de dag bovendien aan om, in stijl met het thema, de generaties in debuurt te verbinden. Alle buurtregisseurs nodigden een jong en een ouderiemand van hun netwerk uit voor een gezamenlijke avondmaaltijd. Ook Korpschef Pieter-Jaap Aalbersberg schoof aan.

Reactie gespreksleider Fleur Poot

'Het was leuk om dit jaar weer actief mee te doen aan de Dag van de Dialoog. Het blijft bijzonder om met mensen aan tafel te zitten die bereid zijn persoonlijke verhalen met elkaar te delen. Dat was tijdens onze dialoog gelukkig ook het geval. Als gespreksleider vond ik het niet altijd makkelijk om te sturen. Veel ervaringen waren wel persoonlijk (en dus mooi en waardevol), maar sloten niet altijd helemaal aan bij het thema en ook is de overgang van persoonlijke ervaring naar een mening of een meer algemeen voorbeeld toch steeds makkelijk gemaakt. Maar in het algemeen ben ik erg tevreden en hebben we een mooie middag gehad. De dubbelportretten die David Cohen de Lara bij ons heeft gemaakt zijn prachtig geworden. Een leuk aandenken, bedankt hiervoor.'

Samenvatting van verslag door Lucienne Kleverlaan

Bij deze een kort verslag van het bezoek dat plaatsvond met 5 VMBO-leerlingen van het Calvijn met Junior College aan 6 ouderen van Verpleeghuis Slotervaart naar aanleiding van de Dag van de Dialoog in Amsterdam. We kwamen samen met de begeleider van de leerlingen, Diek Lohle van het Calvijn met Junior en de gespreksleider ( ondergetekende) de ouderen een persoonlijk bezoek brengen in het kader van ' de dag van de Dialoog. Deze 5 leerlingen werden in contact gebracht met 5 en later met 6 ouderen van dit verpleeghuis.

Een oudere mevrouw vertelde naar aanleiding van bijzondere momenten uit haar jeugd de eerste ontmoeting met haar grote liefde: 'De eerste ontmoeting met mijn geliefde was dat hij in zijn onderbroek stond, omdat hij zijn broek aan het strijken was. Ik kon meteen zien dat hij mooie benen had'. De leerlingen ontstaken in een lachsalvo. Dit soort uitspraken hadden ze niet verwacht van een 80+er.

De gespreksonderwerpen varieërden van kannibalen op Borneo, verhalen en ervaringen tijdens de WO2, vrijheid, dierbare herinneringen, beroepen en toekomstige beroepen, liefdes tot omgaan met het leven zelf. Veel onderwerpen kwamen aan bod en er was duidelijk een wederzijdse interesse en sympathie naar elkaar toe tussen jong en oud. Een uitspraak van een leerling: 'Hebben we al meer dan een uur met elkaar gepraat? Dan gaat de tijd wel heel erg snel.'

Tot slot kwam er een laatste vragenronde. Wat  zouden de leerlingen zouden willen doen of wensen in een vervolgontmoeting met de ouderen? Diezelfde vragen werden ook gesteld aan de ouderen. Naast de ervaringen en uitwisselingen van de wederzijdse gesprekken wilden een aantal ouderen en jongeren graag met elkaar zingen, muziek maken (mondharmonica in combinatie met rap), nogmaals een één op één gesprek voeren met dezelfde persoon (een wens van deze oudere: 'Zij luistert tenminste echt naar mij en zij is een serieuze gesprekspartner'), spekkoeken maken en uitdelen en gezamenlijk spelletjes doen.

Zowel de ouderen als de jongeren vonden het een hele gezellige en waardevolle middag. Iedereen heeft met volle teugen genoten. Wordt vervolgd!

Gespreksleider Emelie van der Bijl aan het woord:

De gasten die ik heb uitgenodigd waren 8 vrouwen en 1 man van verschillende leeftijden.
Mia, 64 jr. verpleegkundige in de ouderenzorg, Danigue, 21 jr. studente medisch natuurwetenschappen, Femke, 24 jr. studente logopodie, Nel 59 jr. zorgcoordinator middelbare school, Meta, 64 jr. (voormalig) leidinggevende Arbeidsvoorziening, Ysbrand, 23 jr, verpleegkundige psychiatrie, Liesbeth, 63 jr. kunstacademie en bibliotheekmedewerker, Laura ,26 jr. gezinscoach, en ik zelf, 63jr. (voormalig) leidinggevende in de welzijnssector en supervisor.    

Liesbeth en ik hebben gezorgd voor een aangeklede tafel, lekkere hapjes en een soepmaaltijd. De gasten waren welkom vanaf 17 uur en om 17.30 zijn we aan tafel gegaan en  we hebben in de pauze samen soep gegeten en afgesloten met koffie en thee. Daar we rustig de tijd hebben genomen voor de vragen in combinatie met het totaal aantal mensen ( 9) waren we om 21 uur klaar. Het was een geslaagde dialoog bijeenkomst en ik heb de mengvorm van leeftijden ook als heel inspirerend ervaren, nog los van het onderwerp jong & oud.

Aan de hand van de volgende vragen hebben we het tafelgesprek gevoerd:

Hoe oud ben en hoe oud voel je je? Wat betekent jong & oud voor je? (kennismaken)

'Leeftijd  als getal is een abstract gegeven. Soms voel ik me jong en soms stok oud.' Studentes vertelden dat zij zich in vergelijking in contacten met middelbare scholieren 'oud' kunnen voelen, in vergelijking met oudere jaars en docenten 'piepjong' kunnen voelen en met leeftijdgenoten passend bij je leeftijd. Jong betekent allerlei mogelijkheden en nog veel te leren, en oud  betekent heel veel levens en werk ervaring - afscheid en eindigheid.

Jong & oud leven samen in de stad. Wat zijn jullie ervaringen en wat heeft indruk op je gemaakt? (ervaringen delen)

Positieve ervaringen worden gedeeld, zoals indrukwekkende verhalen van grootouders die een band  scheppen en mooie ontmoetingen met ouderen als stagiaire in de ouderen /thuiszorg. Ook ergernissen als jongeren benaderd worden met de houding van  'ach wat weet jij nou, je komt net kijken'. Ook ergenissen over die vitale grijze golf die de openbare ruimte (trein) inneemt met de houding :'nu zijn wij aan de beurt' of boodschappen gaan doen in het 'pitsuur' terwijl ze langzaam zijn met betalen etc.: 'waarom doen ze dat niet overdag, ze hebben alle tijd van de wereld!' Ouderen onder ons die met nieuwsgierigheid en belangstelling jong tegemoet treedt, maar ook last kan hebben van het lawaai (muziek, telefoon) in de openbare ruimte. Je bent zo jong of zo oud als je voelt is waar en niet waar, je hebt allemaal te maken met de wet van de geleefde tijd en hoe je dat ervaart.

Hoe ziet de ideale stad voor jong & oud er voor jou uit? (dromen)

In mengvorm door elkaar leven en wonen in buurten met daktuinen en kleine samenwerkingsverbanden tussen jongeren en ouderen. Ouderen die jongeren ondersteunen  jongeren die ouderen leren om te gaan met de nieuwe media. Ontmoetings centra voor gemengde leeftijden. 'Leeftijd kan wegvallen als er echt contact is.' 'Als mijn moeder straks ouder en hulpbehoevend wordt ga ik met haar ergens samenwonen.' Een reactie van een oudere die  opgegroeid is in groot familie verband op een boerderij met grootouders en tantes :'dat moet je niet romantiseren, want er is altijd veel zorg en werk en weinig individuele aandacht.'

We hebben gesproken over de buurten waar we woonden en daar was toch wel sprake van jong en oud die er wonen. Maar oog hebben voor elkaar in deze drukke tijd, dat is nog wel wat anders!

Wat is je voornemen.om zelf te gaan doen om je ideaal dichterbij te brengen? (doen)
'Meer oog hebben voor de ander.'

'Spontaan in de tram een praatje maken i.p.v. mijn oortje in of bezig met mijn telefoon.'
'In mijn eigen buurt meer contact maken.'
'Meer letten op overeenkomsten van ons allemaal, dan denken in generaties.'
'Naar elkaar toewenden i.p.v. afwenden.'

Daarop hebben we nog het glas geheven en heb ik de vraag gesteld  hoe ze deze bijeenkomst hebben ervaren. Eenduidig was het antwoord : 'Graag  weer een uitnodiging voor volgend jaar!'.